HẢI CHIẾN HOÀNG SA 1974 – KHÔNG CÓ TRẬN CHIẾN NÀO NÊN BỊ LÃNG QUÊN

Không có trận chiến nào nên bị lãng quên, vì, có cuộc chiến nào mà không có máu-xương tan nát, và những niềm-đau, mất-mát. Trận đánh nào mà không có thắng-thua, đội quân nào mà không có người mạnh-kẻ yếu, người dũng- kẻ hèn. Hèn hay dũng có thể là nguyên do của thua và thắng, nhưng thắng hay thua không phải là lí do để hèn được tô vẽ thành dũng, mà dũng lại bị bôi đen thành hèn.

Với những ai quan tâm đến lịch sử Việt Nam giai đoạn chiến tranh Việt Nam nói chung, và trận hải chiến Hoàng Sa (HS) nói riêng thì đều biết rằng trận hải chiến này chỉ chiếm một phần vô cùng hữu hạn trong các trang sử chính thống của Việt nam, nếu không nói là chỉ vài chữ ngắn gọn. Trong một nguồn tài liệu li ti như vậy, chắc hẳn hầu hết những ai muốn biết thêm thông tin về trận hải chiến đều sẽ dùng tới google. Thật tệ rằng, khi tìm kiếm từ khoá ‘hải chiến Hoàng Sa 1974’ trên google, kết quả đầu tiên sẽ là bài trên wikipedia với rất nhiều thông tin và giọng điệu mang tính quy chụp, định hướng người đọc rằng trận hải chiến Hoàng Sa thất thủ là do Hải quân Việt Nam Cộng Hoà (VNCH) hèn, vì họ là những người ‘đi trận vì tiền’. Mặc dù, tinh thần chiến đấu cũng như chiến lược, sách lược đánh trận của hải quân VNCH trong trận chiến vẫn là một đề tài tranh luận chưa thực sự được làm rõ, nhưng việc cung cấp thông tin với ý đồ chụp mũ như vậy thật sự là một sự xúc phạm. Không chỉ là xúc phạm những ‘nắm xương còn vương đâu đó trong lòng biển’, mà còn là sự xúc phạm đến tinh thần yêu nước, bảo vệ tổ quốc của người Việt.

Bài viết này không nhằm mục đích giải thích hoặc chứng minh, mà đi vào giới thiệu, và ở đâu đó có sự phân tích những quan điểm trái chiều về thực tế trận chiến trong cái nhìn của những người trong cuộc bên phía VNCH. Điều này bởi lẽ, các tài liệu chính thống về trận hải chiến không nhiều, ngoại trừ các bài viết hoặc hồi kí của những người trong cuộc, như của đại tá chỉ huy Hà Văn Ngạc, hay Hạm trưởng chiến hạm HQ-16 Lê Văn Thự, tuy vậy hai bài biết của hai nhân vật chính trong trận chiến này lại trái ngược nhau khi miêu tả trận đánh. Một số nhà nghiên cứu khi viết bài về chủ đề này cũng đã dùng thông tin được đưa ra từ bài viết của Đại tá Hà Văn Ngạc, tuy nhiên, có rất nhiều chi tiết được trung tá Lê Văn Thự đặt dấu hỏi nhưng vẫn chưa được trả lời. Do đó, nhu cầu giải mã những đối lập trong các cách kể chuyện của những nhân vật này là cần thiết để: Một là đưa sự thật lịch sử trở về vị trí của nó, qua đó các thế hệ sau có được sự hiểu biết đúng đắn về trận chiến, về tinh thần của những người lính VNCH, hay chiến lược tác chiến cũng như nhận thức về kẻ thù nói chung ở thời điểm đó. Hai là, một sự mô tả trung thực về trận chiến sẽ giúp cho chúng ta có cái nhìn và nhận định về tính chính danh của TQ hiện nay khi họ đang tuyên bố chủ quyền, hiện diện bằng các công trình cơ sở hạ tầng thực tế trên các đảo thuộc quần đảo HS.

Phần 01: Tóm tắt câu chuyện của những người trong cuộc

[1] Hoàng Sa Nổi Sóng – thiếu tá Phạm Văn Hồng: Trưởng nhóm công binh được điều ra HS trên HQ-16 nhằm mục đích thám sát các điều kiện thiết lập một phi trường trên đảo HS.

 Theo lời kể của thiếu ta PVH, mà theo như lời ông kể thì ông là người được giao trách nhiệm đi theo HQ-16 ra HS để thám sát các điều kiện nhằm xây dựng một sân bay tại đây. Tuy nhiên, trong bài viết của mình ông cũng nhận định rằng đó hoàn toàn là một kế hoạch được dàn dựng vì thưc tế lúc đó VNCH hoàn toàn không đủ khả năng để xây dựng một sân bay, và Hoa Kì (HK) đã quyết định rút quân khỏi Nam Việt Nam (NVN) nên sẽ không còn sự tài trợ nào. Cộng thêm một chi tiết, cũng được ông kể lại đó là sự phòng thủ trên đảo là vô cùng yếu, và không được quan tâm đúng mực. Điều này thể hiện ở việc lực lượng đóng giữ trên đảo chỉ còn là quân địa phương, mà số quân địa phương này thực tế là những quân sĩ bị kỉ luật được điều ra, và thay đổi mỗi ba tháng. Với một sự đóng quân yếu ớt như vậy, cùng với tình hình vô cùng căng thẳng trong đất liền với Bắc Việt Nam (BVN), VNCH không thể có ý tưởng nào cho việc xây dựng sân bay. Do đó, HQ-16 không phải ngẫu nhiên đụng độ quân TQ tại HS, mà đó đã là một kế hoạch. Các chi tiết để chứng minh nhận định này cũng được thiếu tá đưa ra trong bài viết của mình, như chi tiết sự đi cùng và xuất hiện của lãnh sự Geral Kosh – người mà ông Hồng mô tả là đã được trang bị ‘tận răng’ cho một chuyến đi lâu dài. Hay một thông tin ông biết sau này rằng Hạm đội 7 của Mĩ có mặt gần khu vực cuộc chiến đã không cứu giúp lính hải quân VNCH lênh đênh trên biển đã chứng minh nhận định rằng Mĩ đã biết trước việc TQ tấn công HS và để mặc điều đó. Về vấn đề này thiếu ta PVH cũng nhận định rằng Mĩ không chỉ biết và làm ngơ kế hoạch tấn công của TQ, mà còn là người thiết kế kế hoạch, thể hiện ở việc gợi ý VNCH xây dựng sân bay ở đảo HS để kiểm soát toàn bộ hải trình vùng Đông Nam Á, và sẽ tài trợ dự án. Đó là lí do Kosh được đưa đi theo đoàn để tham sát khả năng tài chính việc xây dựng. PVH giải thích theo quan điểm của ông rằng, HK đã đưa cho TQ một cái cớ để tấn công. TQ chỉ đợi tàu chiến của VNCH ra đảo để khiêu khích nhằm khiến cho VNCH nổ súng trước nhằm thể hiện sự phản công. Bởi lẽ, TQ sẽ không thể biện minh cho hành động tấn công của mình nếu họ tấn công lên đảo, nơi chỉ có số lượng nhỏ quân địa phương, và một đội khí tượng vài người đã đóng ở đó lâu năm – điều mà TQ đã biết trước một cách chính xác khi vài tháng trước đó, TQ đã cử một thương thuyền đội lốt dân buôn xin được ghé vào nghỉ trên đảo để tránh bão. Họ còn tổ chức chơi trò chơi trốn tìm trên đảo để có cơ hội tìm hiểu địa hình và tổ chức trên đảo. Nhận định này hợp lí cùng với chi tiết TQ ra lệnh cho quân lính không được phép nổ súng trước.

Trong bài viết của thiếu tá PVH, ông không mô tả trận đánh diễn ra như nào, tuy nhiên ông có miêu tả về góc nhìn của ông từ trên đài khí tượng rằng khi ông nhận ra chiến sự căng thẳng đang diễn ra thì các tàu của TQ đã bao vây vòng trong của đảo, còn các tàu của VNCH ở vòng ngoài bắn vào. Ông thấy 2 tàu nhỏ của TQ đang chìm, các tàu khác của TQ sau khi nhắm bắn tàu VNCH đã hướng mũi tàu lên đảo trong khi các tàu của VNCH hướng mũi tàu ra ngoài (thoát thân). Ông cũng mô tả rằng TQ không có ý định gây sát thương trên đảo, nên các loạt đại bác đều bắn hướng lên cao, vào các mái nhà.

Điều này lí giải rằng TQ đã biết rằng có người Mĩ trên đảo, và cũng đã thông hiểu rằng trên đảo hoàn toàn không có hầm-hào trú ẩn cho nên họ không dám bắn thẳng vào các mục tiêu (nhà). Họ cũng đã biết lực lượng trên đảo mỏng, yếu, với vũ khí đơn giản nên chỉ cần đổ bộ “lấy thịt đè người” mà không cần dùng hoả lực. Nhận định này phù hợp với ý kiến rằng cuôc chiến đã nằm trong kế hoạch của cả TQ và Mĩ. TQ không thể để Kosh chết lúc đó, và TQ cũng mang theo phiên dịch viên tiếng Anh.

Giải thích về việc tại sao ông và lính địa phương khi thấy quân TQ đổ lên đảo đã chống trả yếu ớt. Thiếu ta PVH nói rằng, một là do trang bị trên đảo là thực sự yếu kém, hai là ông đã gọi bắt được liên lạc với Quân đoàn I thông qua đài khí tượng Đà Nẵng và biết rằng không lực đang được chuẩn bị ra tác chiến, gồm cả quân nhảy dù nếu trong trường hợp các máy bay không đủ nhiên liệu tác chiến. Do đó, ông vào lính địa phương đã chạy trốn vào các lùm cây trên đảo đợi không lực tiếp ứng.

Thiếu ta Hồng không đề cập chuyện có hay không máy bay của TQ xuất hiện tại vùng chiến. Điều mà hỉ huy đại tá Hà Văn Ngạc tuyên bố là có trong bài viết của ông (được trình bày sau).

Như vậy, qua lời kể của thiếu tá PVH, ông cho rằng VNCH hoàn toàn bị động và đã bị rơi vào bẫy của TQ trong sự tiếp tay của HK để tấn công HS. Sự lơ là canh giữ HS của VNCH thể hiện qua việc bố trí lực lượng không chuyên và rất yếu trên đảo.

Rõ ràng là VNCH đã không nắm được tình hình chuyển biến bên ngoài VN, đặc biệt là sự chuyển hướng của đồng minh của mình. VNCH có thể đã tin rằng dù HK rút khỏi VN nhưng vẫn là đồng minh của NVN, và đối với TQ thì HK vẫn là một sự đối đầu giữa khối tự do với khối XHCN cho nên đã không lường được sự ‘đi đêm này’. Và theo như lời kể của thiếu tá Hồng thì VNCH đã rất hào hứng với đề nghị xây dựng sân bay ở HS của Mĩ. Điều này cho thấy NVN hoàn toàn không nghi ngờ gì đồng minh của mình, và cũng không nhận thấy được cục diện địa chính trị thế giới đang thay đổi.

Thiếu tá Phạm Văn Hồng ngày được trả tự do (Ảnh: chinhnghia.com)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: